Không dung nạp lactose là gì? Dấu hiệu và cách điều chỉnh chế độ ăn

Không dung nạp lactose là tình trạng cơ thể không thể tiêu hóa hoàn toàn lactose – loại đường tự nhiên có trong sữa và các sản phẩm từ sữa. Tình trạng này thường xảy ra khi ruột non sản xuất không đủ enzyme lactase, khiến một phần lactose không được phân giải và tiếp tục đi xuống đại tràng.

Không dung nạp lactose khá phổ biến và mức độ biểu hiện ở mỗi người có thể khác nhau. Có người chỉ khó chịu khi uống nhiều sữa, trong khi một số người nhạy cảm hơn ngay cả với lượng lactose nhỏ.

Không dung nạp lactose là gì?

Bình thường, khi chúng ta sử dụng sữa hoặc thực phẩm chứa lactose, enzyme lactase tại ruột non sẽ phân giải lactose thành hai loại đường đơn là glucose và galactose để cơ thể hấp thu.

Khi lượng lactase không đủ, lactose không được tiêu hóa hoàn toàn sẽ đi xuống đại tràng. Tại đây, vi khuẩn đường ruột lên men lactose và tạo ra khí, đồng thời lactose chưa hấp thu có thể kéo nước vào lòng ruột.

Đó là lý do người không dung nạp lactose có thể gặp các biểu hiện khó chịu ở hệ tiêu hóa sau khi uống sữa.

Dấu hiệu không dung nạp lactose thường gặp

Các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng vài giờ sau khi sử dụng thực phẩm chứa lactose. Mức độ phụ thuộc vào lượng lactose đã ăn, khả năng sản xuất lactase và độ nhạy của từng người.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Đầy bụng, chướng bụng
• Xì hơi nhiều
• Đau hoặc co thắt vùng bụng
• Tiêu chảy hoặc đi ngoài phân lỏng
• Buồn nôn ở một số trường hợp
• Bụng sôi, khó chịu sau khi uống sữa

Chỉ xuất hiện đầy bụng hoặc đau bụng sau khi uống sữa chưa đủ để kết luận không dung nạp lactose, bởi những triệu chứng này cũng có thể liên quan đến nhiều vấn đề tiêu hóa khác.

Vì sao cơ thể không dung nạp lactose?

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là lượng enzyme lactase giảm dần sau thời kỳ bú mẹ. Đây là đặc điểm sinh học thường gặp ở nhiều người trưởng thành.

Ngoài ra, khả năng tiêu hóa lactose có thể giảm thứ phát khi niêm mạc ruột non bị tổn thương do một số bệnh lý hoặc tình trạng ở đường tiêu hóa. Trong trường hợp này, khả năng dung nạp lactose có thể cải thiện khi nguyên nhân nền được điều trị.

Một số trường hợp hiếm gặp có thể liên quan đến yếu tố bẩm sinh.

Điều quan trọng là không nên tự loại bỏ hoàn toàn sữa khỏi chế độ ăn chỉ dựa vào cảm giác khó chịu sau một vài lần sử dụng.

Không dung nạp lactose có phải dị ứng sữa không?

Không. Đây là hai tình trạng khác nhau.

Không dung nạp lactose liên quan đến hệ tiêu hóa và việc cơ thể thiếu enzyme lactase để tiêu hóa đường lactose.

Trong khi đó, dị ứng sữa liên quan đến hệ miễn dịch, khi cơ thể phản ứng với một hoặc nhiều loại protein có trong sữa.

Dị ứng sữa có thể gây các triệu chứng như nổi mề đay, sưng, nôn, khó thở và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến phản ứng phản vệ. Vì vậy, không nên sử dụng hai khái niệm này thay thế cho nhau.

Xem thêm: [Hệ tiêu hóa ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng như thế nào?]

Không dung nạp lactose có phải kiêng hoàn toàn sữa?

Không phải tất cả người không dung nạp lactose đều cần loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm từ sữa.

Khả năng dung nạp phụ thuộc vào từng người và lượng lactose sử dụng. Một số người vẫn có thể dùng một lượng nhỏ lactose, đặc biệt khi chia nhỏ khẩu phần hoặc sử dụng cùng các thực phẩm khác.

Có thể cân nhắc:

• Giảm lượng sữa trong mỗi lần uống và theo dõi phản ứng cơ thể.
• Chia lượng sữa thành nhiều khẩu phần nhỏ trong ngày.
• Sử dụng sữa cùng bữa ăn thay vì uống lượng lớn khi bụng đói.
• Lựa chọn sản phẩm không lactose hoặc ít lactose khi cần thiết.
• Đọc kỹ bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng của sản phẩm.

Nếu phải hạn chế nhiều sản phẩm từ sữa trong thời gian dài, cần chú ý bổ sung protein, canxi, vitamin D và các dưỡng chất liên quan từ những nguồn thực phẩm phù hợp khác.

Người không dung nạp lactose có uống được sữa cừu không?

Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn.

Sữa cừu tự nhiên vẫn chứa lactose. Vì vậy, không nên coi sữa cừu là sản phẩm “không lactose” hoặc mặc định phù hợp với tất cả người không dung nạp lactose.

Tuy nhiên, khả năng dung nạp một sản phẩm sữa cụ thể còn phụ thuộc vào hàm lượng lactose của sản phẩm, lượng sử dụng và mức độ dung nạp của từng người.

Với các sản phẩm sữa cừu dinh dưỡng của AAiPharma, người dùng nên kiểm tra kỹ thành phần, hướng dẫn sử dụng và thông tin trên nhãn trước khi lựa chọn. Nếu đã được xác định không dung nạp lactose, đặc biệt khi thường xuyên có triệu chứng tiêu hóa rõ rệt sau khi uống sữa, không nên tự mặc định chuyển từ sữa bò sang sữa cừu là sẽ giải quyết được vấn đề.

Với người không gặp vấn đề về dung nạp lactose và đang muốn bổ sung dinh dưỡng, sản phẩm từ sữa cừu có thể được sử dụng như một phần của chế độ ăn đa dạng, kết hợp cùng các bữa ăn chính hoặc bữa phụ tùy theo nhu cầu năng lượng.

Khi nào nên đi khám?

Nếu tình trạng đau bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy thường xuyên xuất hiện sau khi uống sữa, đặc biệt khi ảnh hưởng đến ăn uống và sinh hoạt, nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm khỏi chế độ ăn.

Bác sĩ có thể đánh giá triệu chứng, tiền sử ăn uống và khi cần thiết thực hiện các phương pháp kiểm tra như hydrogen breath test để hỗ trợ chẩn đoán tình trạng kém hấp thu lactose.

Đặc biệt, nên đi khám khi triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc đi kèm những dấu hiệu bất thường như sụt cân không rõ nguyên nhân, có máu trong phân, đau bụng nhiều hoặc tiêu chảy kéo dài.

Kết luận

Không dung nạp lactose xảy ra khi cơ thể không có đủ enzyme lactase để tiêu hóa hoàn toàn đường lactose trong sữa. Tình trạng này có thể gây đầy hơi, đau bụng, xì hơi và tiêu chảy sau khi sử dụng thực phẩm chứa lactose.

Không dung nạp lactose không đồng nghĩa với dị ứng sữa và cũng không phải trường hợp nào cũng cần kiêng hoàn toàn sản phẩm từ sữa. Việc điều chỉnh lượng lactose nên dựa trên khả năng dung nạp của từng người và tư vấn chuyên môn khi cần thiết.

Đặc biệt, sữa cừu vẫn chứa lactose. Vì vậy, nếu muốn sử dụng sữa cừu để bổ sung protein, năng lượng và các dưỡng chất trong khẩu phần, người có vấn đề với lactose cần kiểm tra thành phần sản phẩm và cân nhắc khả năng dung nạp của bản thân thay vì mặc định sữa cừu có thể thay thế sữa bò.

#KhongDungNapLactose #Lactose #HeTieuHoa #DinhDuong #SuaCuu #AAiPharma

Tìm hiểu thêm tại website: AAiPharma.vn

Theo dõi TikTok: @aai_pharma

Khám phá thêm sản phẩm tại: Danh mục sản phẩm